Wat nou als het mislukt?

Als ik kook ben ik niet bang dat het mislukt. Wat is het ergste dat er kan gebeuren? Een keertje niet zo lekker eten, of als het echt niet te hachelen is, een tripje snackbar.

Bij procesverbetering is dat wel anders. Er kan van alles mis gaan en het is niet zo gemakkelijk op te lossen. Wat nu als niemand er iets mee gaat doen? Dat we al die tijd er in stoppen en we toch het doel niet halen. Als het straks helemaal niet beter is geworden, alleen anders. Misschien is mijn werk straks minder leuk dan nu. Te moeilijk, of erger, te gemakkelijk. Wat nu als ik een andere functie krijg. Help!, wat als mijn functie straks helemaal niet mee bestaat. Of als ik enthousiast ben en de anderen het straks allemaal niets vinden.

Wanneer je in een projectgroep bezig bent met het verbeteren van processen gebeurd het dat er mensen zijn die niet meewerken, die roepen dat het al eens eerder geprobeerd is, afspraken niet nakomen of alles tot in den treure willen bespreken en vastleggen. En ja, dat waar iedereen al bang voor was aan het begin van het project, het lijkt daardoor allemaal te mislukken.

Ze zeggen dat angst geen goede raadgever is. Maar is dat wel waar? Zijn we niet allemaal wel eens bang voor verandering, voor de onzekerheid van de toekomst. En is het niet zo dat die onzekerheid, die angst, inzicht geeft in wat er mis kan gaan. Want laten we eerlijk zijn, je angst kan bewaarheid worden, er mislukt wel eens wat.

Maak het bespreekbaar en gebruik de angst om inzicht te krijgen in de risico’s. Zodat je van te voren maatregelen kunt treffen, maar vooral om er voor te zorgen dat de onzekerheid het veranderproces niet overneemt. Wees een beetje lief voor jezelf en anderen, geef angst en kwetsbaarheid de ruimte. En zorg er daarna voor dat ze de boel niet verprutsen, dat is nergens voor nodig!

Voor veranderprocessen en procesverbetering zijn er geen fool-proof recepten. Voor guacamole wel:

geuccemole plaatje blad 1geuccemole plaatje blad 2

facebooktwitterlinkedin

Lente-ui/Bosui/Salade ui*, de definitie van een spraakverwarring

Ik gebruik vaak lente-ui bij het koken. Lekker in de salade of op het laatste moment bij warme gerechten. Het was mij al opgevallen dat de lente-ui bij de AH vorig jaar opeens salade ui genoemd werd en gisteren zag ik dat ze hem bij de Jumbo bosui noemen. Nu is een bosui het zelfde als een lente-ui, alleen iets later geoogst. Ze smaken het zelfde maar het maakt het wel allemaal een beetje verwarrend.

Als ik het in een recept lente-ui noem, en degene die het recept gebruikt weet niet dat er drie benamingen zijn, is dat in de supermarkt lastig. En jammer genoeg weet het personeel vaak ook niet dat een salade-ui een bosui is dus dat lost het probleem niet op.

Dit gebeurt in organisaties ook. Afdelingen noemen dingen verschillend. Of er worden stapels afkortingen gebruikt. En in de tussentijd ontstaan er spraakverwarringen die het proces niet ten goede komen. Bij sommige bedrijven krijg je als je in dienst komt een definitie- en afkortingenlijst. Een overzicht van de gebruikte afkortingen en termen. Je moet eerst studeren voordat je processen en instructies kunt begrijpen. Vaak zijn deze lijsten nog achterhaald ook zodat je toch nog moet vragen wat een LBS-ui is. Best lastig als je ergens begint, maar omdat organisaties zich ontwikkelen lopen ook bestaande werknemers tegen dit soort problemen op. Ik denk dat ze bij de AH vergeten zijn om hun medewerkers te vertellen dat een lente-ui tegenwoordig een salade ui heet.

Bij het praten over, en vastleggen van, processen en instructies ontkom je er niet aan. Je moet het allemaal over hetzelfde hebben en daarom moet je het eens zijn over de gebruikte termen en de definities van deze termen. Maar maak het niet te ingewikkeld. Bullshitbingo spelen met je eigen bedachte bedrijfstermen is zo jaren negentig!

* Ja, het is echt waar, je schrijft ze ook allemaal verschillend!lenteui

 

facebooktwitterlinkedin

Tortilla

Ik had al besloten om aardappeltortilla te koppelen aan het hoofdstuk over knelpunten. Ik wist nog niet helemaal hoe en waarom maar ik zou wel wat knelpunten verzinnen. Dat heb ik geweten. Ik moet bekennen dat ik wel eens eerder een tortilla had gemaakt maar dat deze meestal niet zo best uit de pan kwam. Maar het maken van een aardappeltortilla is volgens de meeste mensen gemakkelijk dus dat moest toch lukken. Na wat onderzoek naar recepten ging ik aan de slag om een lekkere aardappeltortilla te maken. Niet dus! Ongare aardappel, zwart op de bodem en niet om te draaien, dus maar onder de gril om de bovenkant gaar te krijgen. Meerdere keren geprobeerd maar het wilde niet echt lukken. Dan maar tortilla wraps. Ook lekker. En heel gemakkelijk. Zolang je ze niet uitrolt, op elkaar stapelt, en dan een half uurtje laat liggen. Dan heb je gewoon weer een hele dikke plak deeg. Maar als je voldoende tijd en geduld hebt om ze goed dun uit te rollen, en je ze direct na het rollen bakt, super lekker.

Toch bleef de aardappeltortilla knagen. Dat moet ik toch gewoon kunnen. Een vriendin bleef volhouden dat het ongeveer het gemakkelijkste is dat je kunt maken. En naar aanleiding van mijn mislukkingen had ook de buurvrouw het maar eens geprobeerd. Ook haar was het gewoon gelukt. Na veel vragen van mijn kant kwam ik tot de conclusie dat ik een hele serie fouten had gemaakt. Verkeerde pan (keramische pan die extra warm wordt en dus het ei veel te heet). Je moet de tortilla echt omdraaien en daar vooral niet te lang mee wachten. En mogelijk de verkeerde aardappelen (vastkokers i.p.v. kruimig).

De volgende poging ging al een stuk beter. Gewone antiaanbakpan, deksel op de pan om het ei aan de bovenkant sneller te laten stollen. En omdraaien. Dat laatste was nog het lastigste. Grote pan en geen bord waar de tortilla op paste. Maar na een beetje geschuif kon ik de tortilla toch vanuit de pan op het bord laten glijden. Volgende dag verteld aan de vriendin die al van jongs af aan tortilla’s maakt en zij heeft me smakelijk uitgelachen. Waarom heb je het bord niet gewoon op de tortilla gelegd en samen met de pan omgedraaid. Dan kun je hem gemakkelijk draaien en vanaf het bord weer in de pan laten glijden. Hebben ze je dat niet geleerd op de koksschool? Ik zal die dag wel ziek zijn geweest…..

pan bord voor draaien

facebooktwitterlinkedin

Kip met morieljessaus

Het recept voor de kip met morieljes was een van de lastigste recepten om goed te krijgen. Het vraagt planning tijdens het koken en doordat je drie verschillende onderdelen hebt in het recept moet je schakelen tussen de kip, de aardappels en de broccoli.  Dit vraagt vooral aan het eind een stukje timing omdat je alles tegelijkertijd klaar wilt hebben.

Als test ging mijn man het recept maken op een zondag dat ik zelf pas tegen etenstijd thuis was. Toen ik thuis kwam lag er een mooie bruine kip in de pan te pruttelen, de aardappeltjes waren al bijna bruin en de broccoli was gesneden en bijna klaar om in de pan te gaan. Ik wou weten of het recept duidelijk was en of de tijd die ik dacht dat dingen kostte klopte dus ik vroeg of hij was gestart op het geplande tijdstip. Hij was ietsje later begonnen maar het ging wel goed. Ik keek in een pan en zag dat de saus nog niet echt ingekookt was dus ik vroeg mij af of ik wel goed had ingeschat hoe snel dat gaat. Daarna testte we of de kip gaar was door te kijken of het vocht dat uit de kip komt als je er in prikt wel helder is. Maar er kwam helemaal geen vocht uit, ook geen troebel vocht. Toch verzekerde hij mij dat hij de kip volgens het recept had gemaakt. Daar had ik in gezet dat hij al 30 minuten moest garen voordat je de aardappels ging bakken. En de aardappels stonden zo te zien al 20 minuten op dus moest het toch wel lang genoeg zijn. De kip zag er lekker uit, mooi bruin door het aanbraden. Broccoli koken. Saus afmaken en aan tafel.

Aan tafel sneed ik de kip aan. Rauw! Waar was het mis gegaan. Er staat toch duidelijk in het recept dat de kip 30 minuten in de pan moet zitten voordat je de aardappels bakt. Eehhh, wachten, nee dat had hij niet gedaan. Hij was gewoon verder gegaan met de aardappelen zodra de kip in de pan zat. Stond er wachten? Nee toch, in ieder geval niet letterlijk. Geen idee hoe lang een hele kip in de pan moet. Minimaal 45 minuten? O, zo lang had hij zeker niet in de pan gezeten. Nee, dan is het niet gek dat ie niet gaar is.

In het recept staat nu WACHT! In plaats van laat garen. En omdat voor een hele kip de tijd erg afhankelijk is van de dikte van de kip zijn het toch poten geworden in plaats van een hele kip. Want ondanks dat ik hem heb geplaagd over het feit dat hij niet wist hoe lang kip in de pan moet, ik had het recept gemaakt, en dat was blijkbaar niet duidelijk genoeg. En als een kip geen helder vocht geeft als je er in prikt is hij niet gaar. Ongare kip geeft  geen vocht, geen troebel vocht. Nooit eerder opgemerkt omdat ik weet hoe lang een kip moet garen. Denkfoutje. Weer wat geleerd!kip met saus recept prntscr2

facebooktwitterlinkedin

Couscous

Het klaarmaken van couscous is heel gemakkelijk. Je neemt kokend water of bouillon (de hoeveelheid staat op het pakje), je doet het bij de couscous, een paar keer roeren en in 5 minuten klaar. Maar als je kijkt naar de manier waarop het in Marokko wordt gemaakt is het een heel ander verhaal. De couscous wordt met de handen met koud water vermengd, twee keer gestoomd en nog een keer met boter of olie ingewreven tot er een luchtige couscous ontstaat die niet lijkt op wat wij thuis eten. Omdat zelfs ik geen uren aan couscous wil besteden, hoe lekker het ook wordt, heb ik onze Hollandse couscous een half uurtje gestoomd en tussendoor een paar keer met een vork losgemaakt. En dat maakt al een opmerkelijk verschil, de textuur wordt los en luchtig en de couscoussalade die ik er van maakt wordt echt veel lekkerder dan met de snelle methode.

Verschillende manieren om hetzelfde gerecht klaar te maken. De bereidingswijze, het proces, heeft grote invloed op de uiteindelijke kwaliteit. Het is maar wat je belangrijk vindt en wat je gewend bent. Welk doel heb je, een snelle hap of de beste kwaliteit? Of iets daar tussenin?

Afbeelding

facebooktwitterlinkedin

Pannenkoeken

De eerste keer dat ik het recept voor pannenkoeken als een proces uitschreef is al jaren geleden. Nog voor ik begon op de koksschool en ik voor een training over auditeren een uitleg moest geven over processen. Ik heb het proces niet meer, ik weet dat het niet klopte en dat er veel discussie ontstond over hoe je een pannenkoek moet bakken. Juist daarom is de pannenkoek geschikt voor de eerste kennismaking met processen. Voor de meeste mensen is het bakken van pannenkoeken ook de eerste kennismaking met koken. Je leert het als kind en iedereen doet het op zijn eigen manier.

Ik heb het recept voor pannenkoeken geprobeerd met de kinderen van de buren. Allebei nog nooit eerder gedaan en heel erg hyper omdat ze een middag mochten komen koken. Opvallend was dat de kinderen het recept zonder problemen volgde. Niet gehinderd door te veel nadenken of referentiekaders over hoe je iets moet doen ging het verrassend gemakkelijk. Netjes om de beurt de verschillende taakjes uitvoeren met soms enige discussie als er toch even vergeten was wie er de vorige pannenkoek de leukste klusjes had. En natuurlijk applaus als het omdraaien eindelijk lukte.

Maar ja, het is leuk als je een pannenkoek met een spatel kunt omdraaien, maar het is veel leuker wanneer je hem kunt opgooien. Dus dat moest ook geoefend worden. En omdat ik niet van plan was om geleende kinderen met brandwonden naar huis te sturen moest ik ter plekke wat verzinnen. Dus na het bakken met een dikke pannenkoek en een koude pan in de tuin met pannenkoeken gegooid. Nooit kunnen bedenken dat een pannenkoek zulk leuk speelgoed zou zijn.

Daarna samen eten, jammer genoeg had ik niet goed nagedacht over de hoeveelheid pannenkoeken die er nodig waren. Ondanks dat de buurvrouw ook een stapel had gebakken was er echt niet genoeg. Dus frietjes toe, wat een feest!pannenkoeken gooien

facebooktwitterlinkedin